آموزش فن بیان و گویندگي

در اهمیت ارتباطات غیرکلامی در تشریفات نکات زیر را باید مورد توجه قرار داد:

1- لبخند و خطوط چهره، گاه از ساعتها گفتگو معنای بیشتری را منتقل می‌کند.

2- فاصله‌هایی که افراد زمان برقراری ارتباط با یکدیگر دارند معنا و مفهوم خاصی دارد که به آن حریم می‌گویند.

عمده‌ترین گروه‌های حریم چهار نوع هستند که به فاصله زمانی و اعتقاد افراد بستگی دارد که عبارتند از:

الف) فاصله یا حریم خصوصی: این فاصله که تا حدود 45 سانتی‌متر را شامل می‌شود در روابط صمیمانه افراد انجام می‌پذیرد. مانند در گوشی صحبت کردن، بغل کردن و روبوسی کردن.

ب) فاصله یا حریم شخصی: از 45 تا 120 سانتی‌متر را شامل می‌شود. مانند فاصله افراد در مصاحبه‌ها و گفتگوهای دو نفره.

ج) فاصله یا حریم اجتماعی: که از 120 تا 360 سانتی‌متر را شامل می‌شود. مثل فاصله افراد هنگام خرید از مغازه‌ها.

د) فاصله یا حریم عمومی: از 360 تا 600 سانتی‌متر است. این فاصله در سالن‌های کنفرانس و سخنرانی‌ها اتفاق می‌افتد.

3- چهره‌ها به راحتی با ما سخن گفته و کمتر دروغ می‌گویند.

4- نگاه‌ها بیانگر مفاهیم درون آدمیان است.

5- حرکات دهان و ابروها هر یک مفهوم دارند. مانند متعجب شدن و خوشحال بودن.

6- طرز نشستن و حرکات دست، سر و صورت هر کدام مفهوم خاصی را منتقل می‌کنند.

7- طریقه ایستادن و راه رفتن نیز دارای پیامی است.

یکی دیگر از نکات مهم ارتباطات غیرکلامی که در تشریفات بسیار مؤثر است، مکان برگزاری و برقراری ارتباط است. اندازه، شکل، رنگ، حرارت، نور و تزئینات محل برقراری ارتباط در آسایش افراد بسیار مؤثر است و می‌تواند موفقیت یک گفتگو یا مذاکره را تحت تأثیر قرار دهد.(ابزار غيرکلامي مصنوعي )

* اصول کلی تشریفات:

مهم‌ترین اصول کلی تشریفات عبارت است از:

1- تشریفات یک واژه فرانسوی است که مشخص کننده معیارهای رفتاری بوده و شامل قوانین مرسوم و آداب و رسوم در هر جامعه می‌باشد. تشریفات دربردارنده آداب و رسوم معمول نزد تمامی ملل از گذشته‌های دور تا کنون است که البته مردم هر کشور متناسب با ساختار اجتماعی و فرهنگی، ویژگی‌های تاریخی و آداب و رسوم خود تغییراتی را در اجرای آن اعمال می‌کنند.

2- رعایت قوانین تشریفات نزد دیپلماتها اهمیت بیشتری دارد تا آن اندازه که رعایت نکردن و یا نقض این قوانین می‌تواند به اعتبار یک کشور لطمه وارد کرده و همکاری میان دولتها را با مشکل روبرو سازد.

3- رعایت تشریفات مطلق نیست. بدین معنی که رعایت آنها با توجه به مکان، زمان و شرایط فرق می‌کند. رفتار غیرقابل قبول در یک محل و در یک شرایط خاص می‌تواند در جای دیگر و در شرایط متفاوت مناسب و به جا تلقی گردد.

4- شخص با ادب و با نزاکت تنها در مراسم رسمی مطابق با اصول تشریفاتی رفتار نکرده بلکه نزاکت واقعی ایجاب می‌کند که چنین فردی با کلام و عمل خود کسی را نرنجانده و شخصیت او را تحقیر نکند. اما متأسفانه در میان ما افرادی با معیارهای رفتاری دوگانه به چشم می‌خورند. به طوریکه در محل کار با همکاران، با ادب و خوش رفتار هستند ولی در خانه با نزدیکان خویش نه تنها بدون تشریفات بلکه حتی به صورت خشن و بی ادبانه رفتار می‌کنند. همچنین گاهی اوقات که در رستوران هستیم اشخاص خوش تیپ و خوش لباس را می‌بینیم که حتی آداب اولیه سرمیز نشستن را نمی‌دانند و نميتوانند از قاشق و چنگال و کارد استفاده کنند! در چنین شرایطی است که تشریفات جلوه واقعی خود را نشان می‌دهد و کمبود آن به خوبی احساس می‌شود. اما اگر تشریفات به عنوان یک هنر به افراد آموزش داده شود، آنگاه می‌توان مشاهده کرد که چگونه این هنر به رفتار افراد در زندگی، در حین کار، در اماکن عمومی، در گفتگوهای رسمی و ... نظم می‌بخشد.